Artykuł został opublikowany także na witrynie eioba.

Wersja z 2021–06–03

Terminy pokrewieństwa i powinowactwa w różnych językach

Zestawienie tabelaryczne przykładów

sym. polski angielski łacina grecki klasyczny ju|’hoansi turecki hawajski yanomamo tamilski  
współcz. dawny
F ojciec ojciec father pater patḗr, áppa, átta ba baba makuakane haya tantai, appā, appaṉ, attaṉ  
M matka matka mother māter mḗtēr tai anne, ana makuahine naya tāy, ammā, aṉṉai  
FB+ wujek stryj uncle patruus pátrōs, theĩos tsu amca makuakane haya periyappaṉ  
FB− ciṟṟappaṉ  
FZ ciotka ciota aunt amita tēthís, theíā ga hala makuahine yesiya attai  
MB wujek wuj uncle avunculus mḗtrōs, theĩos, nénnos tsu dayı makuakane soaya tāymāmaṉ, tāymāmā, māmaṉ  
MZ+ ciotka sioła* aunt mātertera theíā, tēthís ga teyze makuahine naya periyammā  
MZ− ciṉṉammā, citti  
B+ dla ♂ brat brat brother frāter adelpheós, adelphós ko erkek kardeş kaikua’ana eiwa aṇṇaṉ, tamaiyaṉ  
B+ dla ♀ kaikuane  
B− dla ♂ tsin kaikaina tampi  
B− dla ♀ kaikuane  
Z+ dla ♂ siostra siostra sister soror adelpheā́, adelphḗ kwi kız kardeş kaikuahine amiwa akkāḷ, akkai, akkacci, aṇṇi  
Z+ dla ♀ kaikua’ana  
Z− dla ♂ tsin kaikuahine taṅkai, taṅkāḷ, taṅkacci  
Z− dla ♀ kaikaina  
FBS (+) dla ♂ kuzyn brat stryjeczny cousin patruēlis anepsiós kuna amca oğlu kaikua’ana eiwa aṇṇaṉ, tamaiyaṉ  
FBS (+) dla ♀ kaikuane  
FBS (−) dla ♂ kuma kaikaina tampi  
FBS (−) dla ♀ kaikuane  
FBD (+) dla ♂ kuzynka siostra stryjeczna cousin patruēlis anepsiā́ tun amca kızı kaikuahine amiwa akkāḷ, akkai, akkacci, aṇṇi  
FBD (+) dla ♀ kaikua’ana  
FBD (−) dla ♂ tuma kaikuahine taṅkai, taṅkāḷ, taṅkacci  
FBD (−) dla ♀ kaikaina  
FZS (+) dla ♂ kuzyn brat cioteczny cousin amitīnus anepsiós kuna hala oğlu kaikua’ana soriwa attāṉ, maittuṉaṉ, macciṉaṉ, maccuṉaṉ, maccāṉ  
FZS (+) dla ♀ kaikuane heroya  
FZS (−) dla ♂ kuma kaikaina soriwa  
FZS (−) dla ♀ kaikuane heroya  
FZD (+) dla ♂ kuzynka siostra cioteczna cousin amitīna anepsiā́ tun hala kızı kaikuahine suaboya attācci, macciṉi, macciṉacci, macciṉicci, maccāḷ, macci, maittuṉi  
FZD (+) dla ♀ kaikua’ana natohiya  
FZD (−) dla ♂ tuma kaikuahine suaboya  
FZD (−) dla ♀ kaikaina natohiya  
MBS (+) dla ♂ kuzyn brat wujeczny cousin mātruēlis anepsiós kuna dayı oğlu kaikua’ana soriwa attāṉ, maittuṉaṉ, macciṉaṉ, maccuṉaṉ, maccāṉ  
MBS (+) dla ♀ kaikuane heroya  
MBS (−) dla ♂ kuma kaikaina soriwa  
MBS (−) dla ♀ kaikuane heroya  
MBD (+) dla ♂ kuzynka siostra wujeczna cousin mātruēlis anepsiā́ tun dayı kızı kaikuahine suaboya attācci, macciṉi, macciṉacci, macciṉicci, maccāḷ, macci, maittuṉi  
MBD (+) dla ♀ kaikua’ana natohiya  
MBD (−) dla ♂ tuma kaikuahine suaboya  
MBD (−) dla ♀ kaikaina natohiya  
MZS (+) dla ♂ kuzyn brat siołeczny* cousin cōnsobrīnus anepsiós kuna teyze oğlu kaikua’ana eiwa aṇṇaṉ, tamaiyaṉ  
MZS (+) dla ♀ kaikuane  
MZS (−) dla ♂ kuma kaikaina tampi  
MZS (−) dla ♀ kaikuane  
MZD (+) dla ♂ kuzynka siostra siołeczna* cousin cōnsobrīna anepsiā́ tun teyze kızı kaikuahine amiwa akkāḷ, akkai, akkacci, aṇṇi  
MZD (+) dla ♀ kaikua’ana  
MZD (−) dla ♂ tuma kaikuahine taṅkai, taṅkāḷ, taṅkacci  
MZD (−) dla ♀ kaikaina  
                       
S syn syn son fīlius hyiýs, hyiós, ĩnis, paĩs ha oğul keikikane teeya makaṉ  
D córka córa daughter fīlia thygátēr, ĩnis, kórē hai kız kaikamahini ihiruya makaḷ  
BS dla ♂ bratanek synowiec nephew frātruēlis alelphidéos, eksádelphos tsuma yeğen keikikane teeya    
BS dla ♀ brataniec gama tataya marumakaṉ  
BD dla ♂ bratanica synowica niece frātruēlis adelphidéā,eksadélphē tsuma yeğen kaikamahini ihiruya    
BD dla ♀ bratanica gama heckamaya marumakaḷ  
ZS dla ♂ siostrzeniec siostrzeniec nephew sobrīnus alelphidéos, eksádelphos tsuma yeğen keikikane tataya marumakaṉ  
ZS dla ♀ gama teeya    
ZD dla ♂ siostrzenica siostrzenica niece sobrīna adelphidéā,eksadélphē tsuma yeğen kaikamahini heckamaya marumakaḷ  
ZD dla ♀ gama ihiruya    
FF dziadek dziad grandfather avus páppos kuna dede     pāṭṭaṉ, tāttā  
FM babka baba grandmother avia tḗthē, annís tun nine     pāṭṭi, appāyi, appācci  
MF dziadek dziad grandfather avus mētropátōr, páppos, nénnos kuna dede     pāṭṭaṉ, tāttā, ciyyāṉ  
MM babka baba grandmother avia annís, tḗthē, baḯā, nínnē, aĩa tun nine     pāṭṭi, ammāyi, ammācci  
SS wnuk wnuk grandson nepōs hyïdoũs, hyiideús, hyiōnós kuma torun     peyaraṉ, pēraṉ  
SD wnuczka wnuczka granddaughter neptis hyïdẽ, hyiōnḗ, neóptrā tuma torun     peyartti, pērtti, pētti  
DS wnuk wnuk grandson nepōs thygatridoũs kuma torun     peyaraṉ, pēraṉ  
DD wnuczka wnuczka granddaughter neptis thygatridẽ tuma torun     peyartti, pērtti, pētti  
                       
H mąż małżonek husband marītus pósis, gamétēs   koca   heroya kaṇavaṉ  
W żona żona wife uxor gynḗ, dámar, óar, gametḗ   karı   suaboya maṉaivi  
FZH wujek pociot uncle       enişte     tāymāmaṉ, tāymāmā, māmaṉ  
FB+W ciotka stryjna aunt       yenge     periyammā  
FB−W ciṉṉammā, citti  
MZ+H wujek posiół* uncle       enişte     periyappaṉ  
MZ−H ciṟṟappaṉ  
MBW ciotka wujna aunt       yenge     attai  
Z+H dla ♂ szwagier swak brother-in-law lēvir dāḗr, gambrós   kayın   soriwa attāṉ, maittuṉaṉ  
Z+H dla ♀    
Z−H dla ♂ soriwa macciṉaṉ, maccuṉaṉ, maccāṉ  
Z−H dla ♀    
B+W dla ♂ bratowa bratowa sister-in-law glōs, janitrīx galóōs, gálōs, gélaros   baldız     attācci, aṇṇi  
B+W dla ♀ görümce  
B−W dla ♂ baldız   natohiya koḻunti, koḻuntiyār, macciṉi, macciṉacci, macciṉicci, maccāḷ, macci  
B−W dla ♀ görümce  
HB+ szwagier dziewierz brother-in-law lēvir dāḗr   kayın     mutāru  
HB− koḻuntaṉ, koḻuntaṉār  
WZ+ szwagierka świeść sister-in-law glōs galóōs, gálōs   baldız     attācci, aṇṇi  
WZ− koḻunti, koḻuntiyār, macciṉi, macciṉacci, macciṉicci, maccāḷ, macci  
WB (+) szwagier szurzy brother-in-law lēvir     kayın   soriwa attāṉ, maittuṉaṉ  
WB (−) macciṉaṉ, maccuṉaṉ, maccāṉ  
HZ szwagierka zełwa sister-in-law glōs galóōs, gálōs   görümce   natohiya attācci  
HZH szwagier zełwin co-brother-in-law                
HBW (+) szwagierka jątrew co-sister-in-law janitrīx einatḗr         ōyppiṭiyāḷ, ōyppaṭiyāḷ, ōrakatti, ōruppaṭi, ōppiṭiyāḷ, akkāḷ, akkai, akkacci, aṇṇi  
HBW (−) ōyppiṭiyāḷ, ōyppaṭiyāḷ, ōrakatti, ōruppaṭi, ōppiṭiyāḷ, taṅkai, taṅkāḷ, taṅkacci  
WZH (+) szwagier paszenog co-brother-in-law   aélios, sýggambros         cakalaṉ, cakalappāṭi, cakalai, aṇṇaṉ, tamaiyaṉ  
WZH (−) cakalaṉ, cakalappāṭi, cakalai, tampi  
WBW szwagierka szurzyna co-sister-in-law                
ZHB brat szwagra   co-brother-in-law                
ZHZ siostra szwagra   co-sister-in-law                
BWB brat bratowej   co-brother-in-law                
BWZ siostra bratowej   co-sister-in-law                
HF teść świekier father-in-law socer hekyrós   kaynata     māmaṉ, mātulaṉ  
HM teściowa świekra mother-in-law socrus hekyrā́   kaynana     attai  
WF teść teść father-in-law socer pentherós   kaynata     tāymāmaṉ, tāymāmā, māmaṉ, mātulaṉ  
WM teściowa teścia mother-in-law socrus pentherā́   kaynana     attai  
DH zięć zięć son-in-law gener gambrós         marumakaṉ  
SW synowa snecha daughter-in-law nurus nyós         marumakaḷ  

* Termin sioła jest rekonstruowany, niezaświadczony. W dokumentach historycznych siostra matki jest określana stale jako ciota (lub ciotka), podobnie MZS to brat cioteczny, itd.

Pozostałe terminy:

Dodatkowe uwagi poniżej

Klasyfikacja systemów pokrewieństwa

Zgodnie z modelem XIX-wiecznego antropologa Lewisa Henry’ego Morgana, w różnych językach istnieje sześć głównych typów terminologii stopni pokrewieństwa. Podział opiera się na terminach używanych dla oznaczenia rodzeństwa rodziców (ciotek i wujków) oraz kuzynów (dzieci ciotek i wujków). Istnieją (istniały) także typy mieszane.

Typ eskimoski

Cechy charakterystyczne:

Typ eskimoski występuje dziś powszechnie w wielu znanych językach świata, w tym we współczesnej polszczyźnie.

Język polski (współczesny)

F – ojciec,

M – matka,

FB = MB (= FZH = MZH) – wujek,

FZ = MZ (= FBW = MBW) – ciotka,

B – brat,

Z – siostra,

FBS = FZS = MBS = MZS – kuzyn,

FBD = FZD = MBD = MZD – kuzynka.

Inne terminy:

P – rodzic, G – rodzeństwo, C – dziecko (potomek), E – małżonek, S – syn, D – córka, H – mąż, W – żona, ZH = HB = WB = HZH = WZH – szwagier, HZ = WZ = HBW = WBW – szwagierka, BW – bratowa, BS – bratanek, BD – bratanica, ZS – siostrzeniec, ZD – siostrzenica, FF = MF – dziadek, FM = MM – babka, SS = DS – wnuk, SD = DD – wnuczka, HF = WF – teść, HM = WM – teściowa, DH – zięć, SW – synowa.

Współczesna terminologia (bardzo zubożona w porównaniu ze stanem sprzed wieków) spełnia dokładnie kryteria przynależności do typu eskimoskiego. Wśród innych terminów (spoza kryterium przynależności do typu eskimoskiego) osobliwością jest odróżnianie żony brata (bratowa) od żony brata męża/żony (szwagierka) przy braku odróżnienia męża siostry od męża siostry męża/żony (szwagier). Nie ma prostego terminu dla braci i sióstr małżonków rodzeństwa; używa się terminów złożonych: ZHB (= HZHB = WZHB) – brat szwagra, ZHZ (= HZHZ = WZHZ) – siostra szwagra, BWB – brat bratowej, BWZ – siostra bratowej (por. też HBWB = WBWB – brat szwagierki, HBWZ = WBWZ – siostra szwagierki). Osobliwy (i czasem kłopotliwy) jest też brak wspólnego terminu dla dzieci rodzeństwa (bratanek ≠ siostrzeniec, podobnie bratanica ≠ siostrzenica).

Tradycyjny system terminologii pokrewieństwa jest dziś wciąż częściowo używany. Dawniej terminy brat i siostra odnosiły się także do kuzynów (dziś używane słowa kuzyn, kuzynka nie były znane), jak w typie hawajskim (i tak zostały tu zinterpretowane), jedynie w razie potrzeby mówiono o bracie rodzonym, stryjecznym, wujecznym, ciotecznym (analogicznie o siostrach). Odróżniano jednak rodziców od ich rodzeństwa, a nawet brata ojca od brata matki, jak w typie sudańskim. Siostrę ojca i siostrę matki określano tym samym terminem, jak w typie eskimoskim (jednak dla wcześniejszego stanu rekonstruuje się niezaświadczone odróżnienie według typu sudańskiego: FZ – ciota, MZ – sioła, analogicznie FZH — pociot, MZH – posiół). Osobliwością były terminy synowiec, synowica (syn lub córka brata) używane przez stryja (brata ojca) wobec brataniec, bratanica (także syn lub córka brata) używanych przez ciotę (siostrę ojca). Odróżniano ściśle różne rodzaje powinowactwa, dla których dziś używa się terminów szwagier (niegdyś dziewierz, szurzy, paszenog, swak) i szwagierka (zełwa, świeść, jątrew). Nie było prostych terminów dla rodzeństwa małżonków braci i sióstr ani dla męża siostry męża (zełwy) i żony brata żony (szurzego), wtórnie pojawiły się: HZH – zełwin, WBW – szurzyna.

Język angielski

F – father,

M – mother,

FB = MB (= FZH = MZH) – uncle,

FZ = MZ (= FBW = MBW) – aunt,

B – brother,

Z – sister,

FBS = FZS = MBS = MZS = FBD = FZD = MBD = MZD – cousin.

Inne terminy:

P – parent, G – sibling, C – child, S – son, D – daughter, E – spouse, H – husband, W – wife, ZH = HB = WB = HZH = WZH = BWB = ZHB – brother-in-law, BW = HZ = WZ = HBW = WBW = BWZ = ZHZ – sister-in-law (fakultatywnie HZH = WZH = BWB = ZHB – co-brother-in-law, HBW = WBW = BWZ = ZHZ – co-sister-in-law), BS = ZS – nephew, BD = ZD – niece, PP – grandparent, FF = MF – grandfather, FM = MM – grandmother, SS = DS – grandson, SD = DD – granddaughter, HF = WF – father-in-law, HM = WM – mother-in-law, DH – son-in-law, SW – daughter-in-law.

Współczesna terminologia (bardzo zubożona w porównaniu z językiem staroangielskim) spełnia dokładnie kryteria przynależności do typu eskimoskiego. Zwraca uwagę termin cousin, który nie wyraża płci. W porównaniu z językiem polskim istnieje wspólny termin dla bratanka i siostrzeńca, a także dla bratanicy i siostrzenicy. Terminy brother-in-law i sister-in-law są szersze niż w polskim, nie ma bowiem osobnego terminu oznaczającego bratową, a małżonkowie i rodzeństwo szwagrów również bywają określani w ten sposób.

Język ju|’hoansi

F – ba,

M – tai,

FB = MB = PPF – tsu,

FZ = MZ = PPM – ga,

B+ – ko,

Z+ – kwi,

B− = Z− – tsin,

FBS (+) = FZS (+) = MBS (+) = MZS (+) = FF = MF – kuna,

FBS (−) = FZS (−) = MBS (−) = MZS (−) = SS = DS – kuma,

FBD (+) = FZD (+) = MBD (+) = MZD (+) = FM = MM – tun

FBD (−) = FZD (−) = MBD (−) = MZD (−) = SD = DD – tuma.

Inne terminy:

S – ha, D – hai, BS = ZS = BD = ZD = CCC – tsuma (dla mężczyzny), gama (dla kobiety).

Typ sudański

Cechy charakterystyczne:

Typ sudański był i jest pospolity w różnych językach świata.

Język łaciński

F – pater,

M – māter,

FB – patruus,

MB – avunculus,

FZ – amita,

MZ – mātertera,

B – frāter,

Z – soror,

FBS – patruēlis,

FZS – amitīnus,

MBS – mātruēlis,

MZS – cōnsobrīnus,

FBD – patruēlis,

FZD – amitīna,

MBD – mātruēlis,

MZD – cōnsobrīna.

Inne terminy:

S – fīlius, D – fīlia, H – marītus, W – uxor, ZH = HB = WB – lēvir, BW = HZ = WZ – glōs, BS – frātruēlis, ZS – sobrīnus, BD – frātruēlis, ZD – sobrīna, FF = MF – avus, FM = MM – avia, SS = DS – nepōs, SD = DD – neptis, HF = WF – socer, HM = WM – socrus, DH – gener, SW – nurus.

Język polski (system rekonstruowany)

W udokumentowanych źródłach nie odróżnia się siostry ojca od siostry matki i każdą z nich nazywa ciotką (pierwotnie ciotą). Na podstawie materiałów w języku staroczeskim oraz pewnych nazwisk możemy jednak zrekonstruować pierwotną, odrębną nazwę siostry matki. Tak zrekonstruowany staropolski system terminów pokrewieństwa można uznać za należący do typu sudańskiego, jeśli terminy w rodzaju „brat cioteczny” potraktujemy jako proste.

F – ojciec (ociec), M – matka, FB – stryj, MB – wuj, FZ – ciota, MZ – sioła, B – brat, Z – siostra, FBS – brat stryjeczny, FZS – brat cioteczny, MBS – brat wujeczny, MZS – brat siołeczny, FBD – siostra stryjeczna, FZD – siostra cioteczna, MBD – siostra wujeczna, MZD – siostra siołeczna.

Zaświadczony tradycyjny polski system terminów pokrewieństwa miał charakter mieszany (zob. niżej), system współczesny należy do typu eskimoskiego.

Język turecki

F – baba,

M – anne, ana,

FB – amca,

MB – dayı,

FZ – hala,

MZ – teyze,

B – kardeş, erkek kardeş,

B+ – abi,

Z – kız kardeş,

Z+ – abla,

FBS – amca oğlu, amcazade, kuzen,

FZS – hala oğlu, halazade, kuzen,

MBS – dayı oğlu, dayızade, kuzen,

MZS – teyze oğlu, teyzezade, kuzen,

FBD – amca kızı, amcazade, kuzen,

FZD – hala kızı, halazade, kuzen,

MBD – dayı kızı, dayızade, kuzen,

MZD – teyze kızı, teyzezade, kuzen.

Inne terminy:

P – ebeveyn, annevebaba, G – kardeş, C – çocuk, S – oğul, D – kız, E – eş, H – koca, W – karı, ZH = HB = WB – kayın, BW = WZ – baldız (dla mężczyzny), BW = HZ – görümce (dla kobiety), FZH = MZH – enişte, FBW = MBW – yenge, BS = ZS = BD = ZD – yeğen, FF = MF – dede, büyükbaba, FM – babaanne, nine, büyükanne, MM – anneanne, nine, büyükanne, SS = DS = SD = DD – torun, HF = WF – kaynata, kayınbaba, HM = WM – kaynana, kayınvalide, DH – gener, SW – nurus.

Typ hawajski

Cechy charakterystyczne:

Typ hawajski występuje rzadko w czystej postaci.

Język hawajski

Jeśli rodzeństwo i kuzyni są tej samej płci, co osoba mówiąca, obowiązują specjalne terminy, niezależne od płci (bracia i kuzyni mężczyzny nazywani są tak samo, jak siostry i kuzynki kobiety), ale zależne od względnego wieku. Są to jakby „starsze ja” (kaikua’ana) i „młodsze ja” (kaikaina). Dla rodzeństwa i kuzynostwa płci przeciwnej istnieją terminy odrębne dla każdej z płci, ale niezależne od wieku (brat lub kuzyn kobiety – kaikuane, siostra lub kuzyn mężczyzny – kaikuahine).

F = FB = MB – makuakane,

M = FZ = MZ – makuahine,

B = FBS = FZS = MBS = MZS dla kobiety – kaikuane,

Z = FBD = FZD = MBD = MZD dla mężczyzny – kaikuahine,

B+ = FBS(+) = FZS(+) = MBS(+) = MZS(+) dla mężczyzny oraz Z+ = FBD(+) = FZD(+) = MBD(+) = MZD(+) dla kobiety – kaikua’ana (jeśli starszy / starsza od probanda),

B− = FBS(−) = FZS(−) = MBS(−) = MZS(−) dla mężczyzny oraz Z− = FBD(−) = FZD(−) = MBD(−) = MZD(−) dla kobiety – kaikaina (jeśli młodszy / młodsza od probanda).

Inne terminy:

S = BS = ZS – keikikane, D = BD = ZD – kaikamahini.

Typ irokeski

Cechy charakterystyczne:

Odmiany typu irokeskiego

Podtyp irokeski właściwy

Podtyp drawidyjski

Podtyp kuma

Podtyp yafar

Język yanomamo

F = FB – haya,

M = MZ – naya,

MB – soaya,

FZ – yesiya,

B = FBS = MZS – eiwa,

Z = FBD = MZD – amiwa,

dla mężczyzny: FZS = MBS = WB = ZH – soriwa, FZD = MBD = W – suaboya, S = BS – teeya, D = BD – ihiruya, ZS – tataya, ZD – heckamaya;

dla kobiety: FZS = MBS = H – heroya, FZD = MBD = HZ = BW – natohiya, S = ZS – teeya, D = ZD – ihiruya, BS – tataya, BD – heckamaya.

Język tamilski

F – tantai, appā, appaṉ, attaṉ,

M – tāy, ammā, aṉṉai,

FB+ = MZ+H – periyappaṉ,

FB− = MZ−H – ciṟṟappaṉ,

MB = FZH = WF – tāymāmaṉ, tāymāmā, māmaṉ,

FZ = MBW – attai,

MZ+ = FB+W – periyammā,

MZ− = FB−W – ciṉṉammā, citti,

B – cakōtaraṉ,

B+ = FBS (+) = MZS (+) = WZH (+) – aṇṇaṉ, tamaiyaṉ,

B− = FBS (−) = MZS (−) = WZH (−) – tampi,

Z – cakōtari,

Z+ = FBD (+) = MZD (+) = HBW (+) – akkāḷ, akkai, akkacci, aṇṇi,

Z− = FBD (−) = MZD (−) = HBW (−) – taṅkai, taṅkāḷ, taṅkacci.

dla mężczyzny: W – maṉaivi, ZS – marumakaṉ, ZD – marumakaḷ;

dla kobiety: H – kaṇavaṉ, BS – marumakaṉ, BD – marumakaḷ.

Inne terminy:

S – makaṉ, D – makaḷ, PF – pāṭṭaṉ, tāttā, MF – ciyyāṉ, PM – pāṭṭi, FM – appāyi, appācci, MM – ammāyi, ammācci, CS – peyaraṉ, pēraṉ, CD – peyartti, pērtti, pētti, B+W = WZ+ – attācci, aṇṇi, B−W = WZ− – koḻunti, koḻuntiyār, macciṉi, macciṉacci, macciṉicci, maccāḷ, macci, HZ – attācci, FBS = MZS = FBD = MZD – paṅkāḷi, FZS = MBS = FZD = MBD = muṟaipacaṅkam, FZS = MBS – attāṉ, maittuṉaṉ, macciṉaṉ, maccuṉaṉ, maccāṉ, FZD = MBD – attācci, macciṉi, macciṉacci, macciṉicci, maccāḷ, macci, maittuṉi, HB+ – mutāru, HB− – koḻuntaṉ, koḻuntaṉār, WB (+) = Z+H – attāṉ, maittuṉaṉ, WB (−) = Z−H – macciṉaṉ, maccuṉaṉ, maccāṉ, WZH – cakalaṉ, cakalappāṭi, cakalai, HBW – ōyppiṭiyāḷ, ōyppaṭiyāḷ, ōrakatti, ōruppaṭi, ōppiṭiyāḷ, HF = WF – māmaṉ, mātulaṉ, HM = WM – attai, DH = WBS – marumakaṉ, SW = WBD – marumakaḷ.

Typ crow

Typ omaha

Typ mieszany

Spełnia tylko niektóre kryteria podane wyżej, zatem łączy właściwości różnych typów.

Język polski (tradycyjny)

F – ojciec (ociec), M – matka, FB – stryj, MB – wuj, FZ = MZ – ciota, B = FBS = FZS = MBS = MZS – brat, Z = FBD = FZD = MBD = MZD – siostra.

Inne terminy:

S – syn, D – córa, H – mąż (małżonek), W – żona, HB – dziewierz, WB – szurzy, HZ – zełwa, WZ – świeść, HBW – jątrew, WZH – paszenog, ZH – swak, BW – bratowa, FZH = MZH – pociot, FBW – stryjna, MBW – wujna, BS – synowiec (dla mężczyzny) lub brataniec (dla kobiety), BD – synowica (dla mężczyzny) lub bratanica (dla kobiety), ZS – siostrzeniec, ZD – siostrzenica, FF = MF – dziad, FM = MM – baba, SS = DS – wnuk, SD = DD – wnuka, HF – świekier (świekr), HM – świekra (świekrew), WF – teść (cieść), WM – teścia (ćcia), DH – zięć, SW – snecha.

Tradycyjny system terminologii pokrewieństwa jest dziś wciąż częściowo używany. Dawniej terminy brat i siostra odnosiły się także do kuzynów (dziś używane słowa kuzyn, kuzynka nie były znane), jak w typie hawajskim (i tak zostały tu zinterpretowane), jedynie w razie potrzeby mówiono o bracie rodzonym, stryjecznym, wujecznym, ciotecznym (analogicznie o siostrach). Odróżniano jednak rodziców od ich rodzeństwa, a nawet brata ojca od brata matki, jak w typie sudańskim. Siostrę ojca i siostrę matki określano tym samym terminem, jak w typie eskimoskim (jednak dla wcześniejszego stanu rekonstruuje się niezaświadczone odróżnienie według typu sudańskiego: FZ – ciota, MZ – sioła, analogicznie FZH — pociot, MZH – posiół). Osobliwością były terminy synowiec, synowica (syn lub córka brata) używane przez stryja (brata ojca) wobec brataniec, bratanica (także syn lub córka brata) używanych przez ciotę (siostrę ojca). Odróżniano ściśle różne rodzaje powinowactwa, dla których dziś używa się terminów szwagier (niegdyś dziewierz, szurzy, paszenog, swak) i szwagierka (zełwa, świeść, jątrew). Nie było prostych terminów dla rodzeństwa małżonków braci i sióstr ani dla męża siostry męża (zełwy) i żony brata żony (szurzego), wtórnie pojawiły się: HZH – zełwin, WBW – szurzyna.

Język fiński

F – isä,

M – äiti,

FB – setä,

MB – eno,

FZ = MZ – täti,

B – veli,

Z – sisar, sisko,

PGC – serkku,

FBS = FBD = FZS = FZD – nepas,

MBS = MBD = MZS = MZD – orpana.

Inne terminy:

P – vanhemmat (lm.), G – sisarus, C – lapsi, S – poika, D – tytär, tyttö, E – puoliso, H – aviomies, mies, W – vaimo, HB = WB = ZH = HZH = WZH – lanko, suoveri, näälämies, HB – kyty, HZ = WZ = BW = HBW = WBW – käly, HZ – nato, BS – veljenpoika, BD – veljentytär, ZS – sisarenpoika (także jako BS), ZD – sisarentytär, sisarentyttö (także jako BD), siskontytär, siskontyttö, PP – isovanhemmat (lm.), FF = MF – isoisä, FM = MM – isoäiti, CC – lapsenlapsi, SS – pojanpoika, DS – tyttärenpoika, SD – pojantytär, DD – tyttärentytär, tytöntyttö, EP – appivanhemmat (lm.), HF = WF – appi, HM = WM – anoppi, DH – vävy, SW – miniä.

Język koreański

Na pierwszym miejscu forma honoryfikatywna.

F – abeoji, appa,

M – eomeoni, eomma,

FB – chinsamchon, samchon,

FB+ – keun abeoji, keun appa (najstarszy), baegbu, jungbu,

FB− – jag-eun-abeoji, jag-eun-appa (najmłodszy), sugbu,

MB – oesamchon, oesugbu,

FZ – gomo,

MZ – imo,

B – hyeongje,

B+ – hyeong (dla brata), oppa (dla siostry),

B− – namdongsaeng, dongsaeng,

Z – jamae,

Z+ – nuna (dla brata), eonni (dla siostry),

Z− – yeodongsaeng,

PGC – sachon.

Inne terminy:

P – bumo, G – hyeongjejamae, C – janyeo, S – adeul, D – ttal, E – bae-uja, bubu, H – ju-in, bakkat yangban, ju-in yangban, nampyeon, aebi, W – bu-in, ansaram, anae, emi, Z+H – maehyeong (dla mężczyzny), hyeongbu (dla kobiety), Z−H – maeje (dla mężczyzny), jebu (dla kobiety), B+W – hyeongsunim, hyeongsu (dla mężczyzny), sae-eonni (dla kobiety), B−W – jesu (dla mężczyzny), olke (dla kobiety), HB+ – ajubeonim, HB+W – hyeongnim, HB− – sidongsaeng, HB−W – dongseo, HZ+ – hyeongnim, eonni, HZ+H – seobangnim, HZ− – agassi, assi, HZ−W – seobangnim, WB+ – hyeongnim, WB+W – ajumeonim, WB− – cheonam, WB−W – cheonamdaeg, WZ+ – cheohyeong, WZ+H – hyeongnim, WZ− – cheoje, FB+W – keun eomeoni, keun eomma, baegmo, jungmo, FB−W – jag-eun-eomeoni, jag-eun-eomma, sugmo, FZH – gomobu, MBW – oesugmo, MZH – imobu, BS = ZS – joka, BD = ZD – joka, jokattal, PP – jobumo, PF – jobu, PM – jomo, FF – har-abeoji, FM – halmeoni, MF – oehar-abeoji, MM – oehalmeoni, CC – sonju, SS = DS – sonja, SD = DD – sonnyeo, HP – jabumo, WP – cheobumo, HF – si-abeoji, WF – jang-in, HM – si-eomeoni, WM – jangmo, DH – sawi, seobang, SW – myeoneuri, emi.

Terminologia według stopnia pokrewieństwaListy terminów i oznaczeń w porządku alfabetycznymZestawienie tabelaryczne

Ramka nadrzędna